Thay đổi – Có bắt buộc phải lựa chọn? – Hộp Tâm Lý

Thay đổi là lựa chọn mang tính quyết định của con người trước các cột mốc phát triển bản thân. Không có lựa chọn thay đổi thì không có con người mới tiến bộ hơn ra đời.
1 Shares
1
0
0
0
0
0

Thay đổi và lựa chọn – Tất cả các quyết định lớn của con người đều là quyết định lựa chọn: chọn trường, chọn ngành, chọn bạn, chọn chồng/vợ, chọn công ty, chọn đối tác, chọn sự nghiệp, chọn con cái, …

Nếu có một thứ gì đó mang tên quyết định mà không đặt bạn vào tình thế “chọn” thì đó không phải là quyết định đúng nghĩa. Đó là sự áp đặt hoặc đó là sự trì hoãn.

Bởi vì phàm là con người, chúng ta luôn phải đưa ra lựa chọn nhằm thay đổi một phần nào đó bắt đầu từ những thứ nhỏ nhất – ít quan trọng của cuộc đời mình, rồi dần dần đến những thứ lớn lao, quan trọng hơn với mức độ thay đổi lớn hơn.

Cùng Hộp Tiếp Sức giải đáp 5 câu hỏi lớn để hiểu thấu vấn đề.


Thay đổi
Quy luật phát triển bản thân trước hết phải phù hợp với bản thân

THAY ĐỔI LÀ GÌ MÀ CON NGƯỜI PHẢI LỰA CHỌN NÓ?

Thay đổi là đổi một góc nhìn cũ (một vài chất cũ) thay bằng một góc nhìn mới (một vài chất mới) phù hợp với sự phát triển bản thân trong hoàn cảnh/ giai đoạn mới.

Ví dụ: 

  • Bạn 6 tuổi (vào lớp 1) bạn sẽ đổi một vài góc nhìn để phù hợp hơn trong một tập thể lớn hơn lúc bạn dưới 6 tuổi (học mầm non, mẫu giáo).
  • Bạn 11 tuổi (học cấp 2) bạn sẽ đổi thêm một vài góc nhìn khác để phù hợp hơn trong một tập thể mới khác hơn.
  • Bạn 18 tuổi (trưởng thành) bạn sẽ đổi một lúc nhiều góc nhìn, thậm chí bỏ đi những góc nhìn trước đó (những chất đã và đang có) để tiếp nhận rất nhiều góc nhìn mới mẻ phù hợp với việc “học trở thành một người lớn”.
  • Khi 24 tuổi (đi làm) bạn sẽ tiếp tục đổi thêm một vài góc nhìn “cũ lâu đời – tức góc nhìn 6 tuổi, 11 tuổi” hoặc “cũ không quá lâu đời – tức góc nhìn năm 18-23 tuổi” để tiếp nhận góc nhìn mới phù hợp với việc “sống như người lớn và chịu trách nhiệm thật sự”.
  • Và khi bạn lập gia đình bạn lại phải chọn quyết định đổi, bỏ hoặc giữ những chất đã có và tiếp tục dung nạp góc nhìn mới (chất mới) phù hợp với việc “là người lớn và là người như bạn muốn”.

Cứ như vậy chúng ta không ngừng phát triển mỗi ngày, bởi vì không ai tắm hai lần trên một dòng sông.

Nếu ai đó nói với bạn rằng: “Bạn thật tuyệt vì vẫn y như ngày nào, không có gì khác lúc trước!”, thì đó là họ đang-nói-về-mong-muốn-của-chính-họ đối với bạn. Họ đang nói Có với bạn nhưng ngầm ý nói Không với những thay đổi của bạn nếu nó diễn ra. Bởi vì họ chọn đứng yên, và họ vui khi thấy bạn như họ.

Có thể họ không có ý xấu, nhưng bạn phải hiểu là con người ai cũng muốn được thoải mái. Người ta chỉ thoải mái bên những người giống mình, nhưng người ta sẽ thay đổi khi gặp người khác mình quá nhiều – bởi vì những người khác biệt đánh thức “sự lựa chọn phải phát triển” ở bên trong họ.

Chúng ta luôn đổi mới mỗi ngày nhưng chúng ta không nhận ra bởi vì “cái chất” chúng ta chọn đổi mỗi lần là quá ít. 

Cuối cùng, không phải mọi chất mới trong mỗi giai đoạn mới đều là chất tốt (cho sự phát triển của bạn), do đó quyết định là ở bạn và bạn phải sáng suốt dựa trên sự hiểu biết về bản thân.


THAY ĐỔI BÊN TRONG TỐT HƠN HAY BÊN NGOÀI TỐT HƠN?

Nếu Sâu không chọn lột xác đầy đau đớn nó không thể hoá thành Bướm rực rỡ giúp đời!

Thay đổi bên ngoài hay bên trong đều là thay đổi. Tuy nhiên, mọi thay đổi bên ngoài đều xuất phát từ “ý muốn thay đổi ở bên trong”. Cũng giống như chú sâu muốn lột xác thành bươm bướm.

Khi ý chí, mong muốn phát triển bên trong của bạn đủ lớn, thì người khác sẽ nhìn thấy điều đó toát ra bên ngoài từ cách ăn mặc, cách nói chuyện, cách ứng xử, cách hành động, … của chính bạn.

Bởi vì đơn giản khi bạn càng mong muốn một thứ gì, bạn càng hành động nhiều để có nó. Người bên ngoài nhìn thấy những hành động liên tục đó của bạn.

Không có tốt hơn, chỉ có tích “đủ”. Khi ý chí đủ lớn, bạn chọn hành động và bạn thay đổi; khi ý chí hoặc mong muốn chưa đủ lớn đến mức phải đổi, bạn không lựa chọn chuyển đổi – bạn đang thích nghi tốt. Lúc này, sự thay đổi với bạn là chưa cần thiết.


KHÔNG CÓ NHU CẦU ĐỔI THÌ LỰA CHỌN NÀO CŨNG ĐƯỢC PHẢI KHÔNG?

Thay đổi

Nếu không có nhu cầu thay đổi nghĩa là “không có lựa chọn nào” xảy ra ở đây, mọi chuyện vẫn bình thường – không có gì để nói. Nếu mọi chuyện vẫn đang bình thường thì cần gì bạn phải băn khoăn?

Vậy nhiều sự lựa chọn có ích gì, bạn cũng không cần phải quan tâm. Chúng ta chỉ quan tâm đến việc chọn khi chúng ta thật sự có nhu cầu “từ bên trong”. 

Ví dụ: 

Bạn đang ở độc thân trong căn nhà cấp 4 xinh xắn, ấm cúng và bạn đang thoải mái trong lòng thì tại sao bạn lại hỏi tôi câu này: “Mình thấy ở độc thân trong căn nhà nhỏ như mình đây thật thoải mái, chả phải lo nghĩ gì, cũng không xa công ty. Nhưng bạn nghĩ mình có nên đổi sang ở nhà chung cư để gần anh trưởng phòng cho tiện công việc không?”

Tại sao bạn lại băn khoăn khi bạn đang thoải mái? Như vậy có ai đó đang ép bạn phải lựa chọn một sự “không thoải mái” hoặc chính bản thân bạn từ đầu đã nói dối về sự “thoải mái trong lòng” của mình rồi – bạn rõ ràng đâu có thích độc thân.

Thêm nữa, nếu như bạn buộc phải lựa chọn thì vấn đề không nằm ở “thoải mái hay không” mà là anh kia có muốn điều như bạn mong muốn hay không. Nếu anh ta không có cùng chung mong muốn như bạn, bạn có dọn đến ở sát bên, có khi anh ta còn cảm thấy phiền phức.


Quyết định là do bạn, còn quy luật thì thuận theo sự phát triển tự nhiên

KHI CÓ NHU CẦU NHƯNG KHÔNG LỰA CHỌN THAY ĐỔI CÓ ĐƯỢC KHÔNG?

Câu này cũng tương tự như câu hỏi sau: “Cây Mai đến mùa Xuân là nở hoa nhưng nó có thể không nở hoa được không?”.

Nếu bạn thấy có cây Mai mà mùa Xuân không nở hoa thì đó là một cây Mai có vấn đề: hoặc không được chăm sóc đúng cách (chăm sóc lại năm sau, sau nữa sẽ nở) hoặc bị thúc nở sớm (tàn sớm vì trái tự nhiên) hoặc bị nở trái mùa (qua mùa rồi ai ngắm Mai đây?).

Vậy thì câu trả lời là: Nếu có nhu cầu thay đổi mà không lựa chọn thay đổi vẫn được vì quyết định là do bạn, còn quy luật thì thuận theo sự phát triển tự nhiên.

Quy luật ở đây là “cuối cùng rồi bạn cũng sẽ thay đổi”, giống như cây Mai cuối cùng rồi nó cũng phải nở hoa.

Nhưng cuối cùng là bao giờ thì còn tuỳ vào thời gian, tuổi thọ, sức chịu đựng và sự tích luỹ của bên trong của mỗi người. Đó là lý do những người sinh ra trong nghịch cảnh một khi chọn thay đổi họ sẽ tạo ra bứt phá.

Nói cách khác, nếu không lựa chọn thì bạn vẫn sẽ thay đổi, nhưng theo hướng “tích luỹ” cho đủ đến nấc “thay đổi” – gọi là “giọt nước tràn ly thì phải đổi cái ly mới”.

Chúng ta là “cái ly” chứ chúng ta không là “giọt nước” nên có những thứ chúng ta có muốn nó không tới cũng không được.


Vạn vật đều chuyển đổi không ngừng!

CHỈ CÓ CON NGƯỜI MỚI PHẢI LỰA CHỌN ĐỂ ĐỔI KHÁC HAY SAO?

Câu trả lời là tất cả mọi sự vật, vật chất tồn tại trong thế giới đều phải thay đổi. Đó là một quy luật – mà đã là quy luật thì không có trường hợp nào ngoại lệ. 

Khác biệt nằm ở chỗ: mọi thứ còn lại chọn thay đổi như một việc tất yếu còn con người thì lựa rồi mới chọn thay đổi khiến mọi việc được nhìn như một sự ngẫu nhiên.

Chúng ta có thêm một bước lựa và rồi sau đó chúng ta “rối nùi”, thậm chí nhiều người một đời loay hoay trong vòng xoay của những thứ lựa mà mãi vẫn không biết tại sao mình chọn.

Tôi sẽ lấy vài ví dụ về thực vật, cụ thể là hoa, để xem sự “chọn” của chúng được quyết định rõ ràng như thế nào:

Hoa Tịch Nhan: là loài hoa chọn hoàng hôn nở rộ – bình minh héo tàn. Đó là sự lựa chọn của loài hoa này vì chúng thích yên lặng, kín đáo. Đổi lại hoa được rất ít người thưởng thức, nhưng một khi có người chịu đợi để ngắm Tịch Nhan thì chắc chắn đó là vị khách đặc biệt xứng đáng. Hầu hết họ là những người có đời sống nội tâm sâu sắc.

Hoa Mười giờ: là loài hoa nở vài tiếng từ 8/9 giờ sáng đến 10 giờ đón ánh nắng nhẹ nhàng mà tươi tắn nhất buổi sáng. Đó là sự lựa chọn của loài hoa này vì chúng muốn đón nắng vừa đủ, không tham lam tận hưởng quá nhiều. Đổi lại hoa được những người làm vườn ngắm nó (thường là các bà nội trợ). Hầu hết họ đều là những người không suy nghĩ quá nhiều, giữ được sự vui tươi.

Hoa Phượng: nở mùa Hè nhưng nở bung rực rỡ hết sức hết mình với màu “đỏ tươi như máu”. Đó là sự lựa chọn “sống cho xứng đáng với tuổi thanh xuân rực rỡ”. Người đời chỉ cần mùa Hè đến là nhớ và nhắc tên hoa Phượng. Nó còn được coi là hoa của mùa Hè, hoa của tuổi học trò – nhiệt huyết tuổi trẻ.

Hoa Mai, hoa Đào: nở vào mùa Xuân nhưng Đào chọn nở màu hồng phớt trong gió lạnh hay Mai chọn nở vàng rực như màu tia nắng đầu Xuân khi mùa Đông vừa qua. 

Hoa Trạng Nguyên: chọn nở mùa Đông nhưng gọi là hoa mà cấu tạo chắc chắn với màu đỏ tươi khác biệt. Nhờ sự ấm áp như đốm lửa rực đỏ và cứng cáp như lá trên cành này, hoa là đặc trưng của mùa Đông ở các nước phương Tây với tuyết phủ trắng xoá. Những người ngắm hoa là một gia đình – mong ai cũng ấm áp đoàn tụ bên nhau cuối năm, và khi rời xa thì luôn mạnh mẽ, vững chãi bên gia đình riêng với đốm lửa hướng về nhau trong trái tim.

Như vậy đủ thấy chúng ta không phải là ngoại lệ. Tất cả đều phải lựa chọn để thay đổi và sinh trưởng.

Và cũng không phải những người có lựa chọn sớm là những người đặc biệt. Thật ra họ cũng là những người bình thường, có điều bên trong họ có mong muốn thay đổi đủ lớn để bên ngoài họ quyết định thay đổi sớm hơn người khác.

1 Shares
Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *